خواص روغن بابونه
روغن بابونه، این عصاره روحبخش و تسکیندهنده که از گلهای ظریف گیاه بابونه (عمدتاً دو نوع آلمانی و رومی) به روش تقطیر با بخار آب یا استخراج با حلال به دست میآید، گنجینهای از خواص آرامشبخش و درمانی است که از دوران باستان تا به امروز در طب سنتی و مدرن جایگاهی والا دارد . ترکیبات اصلی و تعیینکننده در این روغن، مادهای ارزشمند به نام «آزولن» (به ویژه کامازولن) است که عامل رنگ آبی تیره یا سبز-آبی آن و همچنین بخش مهمی از خواص ضدالتهابی قویاش میباشد . علاوه بر آن، این روغن سرشار از آلفا-بیزابولول، فلاونوئیدها و کومارینهاست که به طور هماهنگ طیف وسیعی از فواید را برای سلامت جسم و روان به ارمغان میآورند. برجستهترین و شناختهشدهترین ویژگی روغن بابونه، اثر آرامبخشی و خوابآوری فوقالعاده آن است؛ استنشاق رایحه شیرین و میوهای آن، یا ماساژ بر روی پوست، با تأثیر بر سیستم عصبی، استرس، اضطراب و بیخوابی را کاهش داده و به ایجاد حس عمیق آرامش و بهبود کیفیت خواب کمک میکند . در کنار آرامشبخشی، این روغن یک ضدالتهاب و ضدآلرژی قدرتمند است و به همین دلیل، در درمان انواع التهابات پوستی مانند اگزما، پسوریازیس، درماتیت، آکنه و رفع قرمزی و خارش پوست، حتی در پوستهای حساس و نوزادان، نقش مؤثری ایفا میکند . خواص ضدقارچی و ضدباکتریایی آن نیز در بهبود زخمها، بریدگیها، سوختگیهای سطحی و عفونتهای قارچی پوست (مانند قارچ پا) بسیار مفید است . در طب سنتی، از روغن بابونه برای تسکین دردهای قاعدگی، کاهش دردهای عضلانی و مفصلی، رفع نفخ و مشکلات گوارشی و حتی تسکین سردردهای تنشی و میگرنی استفاده میشود . برای مو نیز، این روغن یک نعمت است؛ ماساژ آن بر روی پوست سر، با بهبود گردش خون و خاصیت ضدالتهابی، شوره سر را کاهش داده و به سلامت و درخشندگی موها کمک میکند .
برای بهرهمندی از خواص بینظیر این روغن، روش مصرف آن بسته به هدف درمانی متفاوت است. برای کاهش استرس و بیخوابی، میتوان چند قطره از روغن را در دستگاه بخور یا دیفیوزر ریخت، چند قطره روی بالش چکاند، یا در وان آب گرم مخلوط کرد و به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آن استراحت نمود . برای مصارف موضعی روی پوست یا مو، **رقیق کردن روغن بابونه با یک روغن حامل (مانند روغن نارگیل، بادام شیرین، جوجوبا یا زیتون) به نسبت ۲ تا ۵ قطره روغن خالص در هر قاشق غذاخوری روغن حامل، کاملاً ضروری است** . این ترکیب را میتوان برای ماساژ نقاط دردناک، روی نواحی دارای التهاب پوستی، به عنوان یک مرطوبکننده شبانه، یا به عنوان ماسک مو (۳۰ دقیقه قبل از استحمام) استفاده کرد . برای تسکین دل درد و نفخ نوزادان، میتوان چند قطره از روغن رقیقشده را به صورت دورانی روی شکم کودک ماساژ داد (پس از مشورت با پزشک) .
با وجود تمام فواید، رعایت نکات ایمنی ضروری است. روغن بابونه به طور کلی بیخطر محسوب میشود، اما پیش از اولین استفاده موضعی، انجام تست حساسیت روی بخش کوچکی از پوست (مانند پشت آرنج) برای اطمینان از عدم وجود آلرژی (به ویژه در افرادی که به گیاهان خانواده کاسنیان مانند ابروسیا، گل داوودی و گل همیشه بهار حساسیت دارند) توصیه میشود . مصرف خوراکی این روغن باید تنها با تجویز و زیر نظر پزشک متخصص طب سنتی انجام شود . در دوران بارداری و شیردهی، به دلیل اطلاعات ناکافی، بهتر است از مصرف این روغن به ویژه در سه ماهه اول بارداری و به صورت موضعی با احتیاط و مشورت پزشک استفاده شود . در نهایت، برای حفظ کیفیت و جلوگیری از اکسیداسیون، روغن بابونه را در بطری شیشهای تیره رنگ، در جای خنک، خشک و دور از نور مستقیم خورشید و دسترس کودکان نگهداری کنید .
